در چهار جا تخلّی حرام است:
1 ـ در کوچههای بنبست، در صورتی که صاحبانش اجازه نداده باشند، و همچنین در کوچهها و راههای عمومی در صورتی که موجب ضرر به عابرین باشد.
2 ـ در ملک کسی که اجازه تخلّی نداده است.
3 ـ در جایی که برای عدّه مخصوصی وقف شده است مثل بعضی از مدرسهها.
4 ـ روی قبر مؤمنین در صورتی که بیاحترامی به آنان باشد بلکه حتّی اگر بیاحترامی هم نباشد، مگر اینکه زمین از مباحات اصلی باشد. و همچنین هر جایی که تخلّی موجب هتک حرمت یکی از مقدسات دین یا مذهب شود.
مستحبّات تخلی
موارد زیر از آداب و مستحبات تخلّی به شمار میرود:
- پنهان و پوشیده بودن تمام بدن از نگاه دیگران
- پوشاندن سر
- بردن نام خدا
- پیش نهادن پای چپ هنگام ورود و پای راست هنگام خروج از محل تخلّی
- خواندن دعاهای وارد شده
- تکیه کردن بر پای چپ
- تطهیر مخرج مدفوع پیش از مخرج ادرار
- تنحنح (سرفه کردن)
- استبراء پس از ادرار
- انتخاب مکان مناسب برای ادرار کردن مانند مکانی که قدری بلند است به جهت مصون ماندن از ترشّح ادرار به بدن و لباس.
- مستحب است انسان پیش از نماز و پیش از خواب، و پیش از نزدیکی و بعد از بیرون آمدن منی، ادرار کند.
برخی از مکروهات تخلی
امور ذیل از مکروهات تخلّی به شمار میرود:
- تخلّی در راهها
- چاههای آب
- زیر درختان میوهدار
- توقّفگاههای کاروانها و مسافران
- جلوی درِ خانهها و مانند آن همچون مغازهها که موجب لعن و نفرین مردم میگردد
- روی قبر مؤمنان و بین آنها؛ و اگر بیاحترامی به صاحب قبر باشد حرام است
- عورت را به سمت قرص ماه یا خورشید گرفتن
- خوردن
- آشامیدن
- مسواک زدن
- طولانی نشستن
- سخن گفتن
- ایستاده ادرار کردن.
- ادرار کردن در زمین سخت و سوراخ جانوران.
- ادرار کردن در آب، مخصوصاً آب ایستاده.
- خودداری از دفع بول و غایط.
- تخلی در جادهها و معابر
ادرار کردن در حالت ایستاده، رو به باد، از بلندی مانند پشت بام، بر زمین سخت، در آب اعم از راکد و جاری و در لانه حیوانات مکروه است.
استبرا
۱. مردان پس از ادرار، اگر کاری که به آن «استبرا» میگویند انجام دهند در صورتی که پس از آن رطوبتی از مجرای ادرار خارج شود که نداند بول است یا چیز دیگر، آن رطوبت محکوم به طهارت خواهد بود و بررسی و جستجو در این باره لازم نیست.
۲. استبرا واجب نیست و اگر موجب ضرر شود جایز هم نخواهد بود، مثل وقتی که در مجرا زخمی وجود دارد که هنگام استبرا بر اثر فشار از آن خون جاری میشود و بهبودی زخم را به تأخیر میاندازد. البته اگر استبرا نکند و بعد از بول کردن، رطوبت مشتبه خارج شود حکم بول را دارد.
۳. بهترین شیوهی استبرا این است که بعد از قطع شدن ادرار، اگر مخرج مدفوع نجس شده، ابتدا آن را تطهیر کنند، بعد سه بار انگشت میانهی دست چپ را از مخرج مدفوع تا بیخ آلت بکشند، و بعد شست را روی آلت و انگشت پهلوی شست را زیر آن بگذارند و سه بار تا سر آلت بکشند و پس از آن سه بار سر آلت را فشار دهند.
4. هرگاه فردی بعد از خروج بول، استبرا نکند و وضو بگیرد، و سپس رطوبتی که مردد بین بول و منی است از او خارج شود واجب است برای تحصیل یقین به طهارت از حدث، هم غسل کند و هم وضو بگیرد.
5.اگر مرد شک کند که استبراء کرده یا نه، و رطوبتی از او بیرون آید که نداند پاک است یا نه، نجس میباشد، و چنانچه وضو گرفته باشد باطل میشود. ولی اگر شک کند استبرایی که کرده درست بوده یا نه و رطوبتی از او بیرون آید که نداند پاک است یا نه، پاک میباشد و وضو را هم باطل نمیکند.
6.کسی که استبراء نکرده اگر به واسطه آنکه مدتی از ادرار کردن او گذشته اطمینان کند ادرار در مجری نمانده است، و رطوبتی ببیند و شک کند پاک است یا نه، آن رطوبت پاک میباشد و وضو را هم باطل نمیکند.
توجه:
اقسام رطوبتهایی که گاهی از انسان خارج میشود:
۱. رطوبتی که گاهی بعد از خروج منی از انسان خارج میشود و «وَذْی» نام دارد.
۲. رطوبتی که بعضی از اوقات بعد از بول خارج میشود و «وَدْی» نام دارد.
۳. رطوبتی که بعد از ملاعبهی زن و مرد با یکدیگر خارج میشود و «مَذْی» نام دارد.
همهی رطوبتهای فوق پاک است و باعث نقض (از بین رفتن) طهارت نمیشود.
استنجا (تطهیر مخرج بول و غایط)
۱. چگونگی تطهیر مخرج بول:
۱. مخرج بول (محل دفع ادرار) جز با آب پاک نمیشود.
۲. مخرج بول بنا بر احتیاط واجب با دو بار شستن پاک میشود.
وسواس و درمان آن
افراد وسواسی که دارای حساسیت نفسانی شدیدی در مورد نجاست هستند لازم است برای رهایی خود از بیماری وسواس به توصیههای زیر عمل کنند:
۱. از نظر شرع مقدس، در طهارت و نجاست، اصل بر طهارت اشیا است یعنی در هر موردی که کمترین تردیدی در نجس شدن آن برایشان حاصل شد واجب است حکم به عدم نجاست کنند.
۲. اگر گاهی یقین به نجاست هم پیدا کردند باید حکم به عدم نجاست کنند، مگر در مواردی که نجس شدن یک شیء را با چشمان خود ببینند به طوری که اگر فرد دیگری هم آن را ببیند یقین به سرایت نجاست پیدا کند، فقط در این موارد باید حکم به نجاست کنند. استمرار اجرای این حکم در مورد افراد مزبور تا زمانی است که این حساسیت به طور کلی از بین برود.
۳. هر شیء یا عضوی که نجس میشود برای تطهیر آن یکبار شستن با آب لوله کشی بعد از زوال عین نجاست کافی است. تکرار در شستن یا فرو بردن آن در آب لازم نیست، و اگر شیء نجس از قبیل پارچه و مانند آن باشد باید به مقدار متعارف فشار داده شود تا آب از آن خارج گردد.
۴. دین اسلام دارای احکام سهل و آسان و منطبق با فطرت بشری است، لذا آن را بر خود مشکل نکنند و با این کار باعث وارد شدن ضرر و اذیت به جسم و روحشان نگردند. حالت دلهره و اضطراب در این موارد، زندگی را بر ایشان تلخ میکند و خداوند راضی به رنج و عذاب ایشان و کسانی که با آنها ارتباط دارند نیست. شکر گزار نعمت دین آسان باشند و شکر این نعمت، عمل بر اساس تعلیمات خداوند تبارک و تعالی است.
۵. این حالت، یک وضعیت گذرا و قابل علاجی است. رهایی از آن، احتیاج به رؤیا و معجزه ندارد، بلکه باید ذوق و سلیقهی شخصی خود را کنار گذاشته و متعبد ومؤمن به دستورات شرع مقدس باشند. افراد بسیاری بعد از ابتلا به آن با روش مذکور از آن نجات یافتهاند. به خداوند توکل کنید و نفس خود را با همت و اراده آرامش بخشید.
دیدگاهتان را بنویسید